DÜNYA ASTIM GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ
(5 MAYIS 2026)
Astım, akciğer içindeki hava yollarında mikrobik olmayan iltihaplanma sonucu gelişen, hava yolu
daralmasıyla seyreden kronik bir hastalıktır. En sık görülen belirtileri; tekrarlayan nefes darlığı,
hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürüktür. Astıma doğru tanı koyabilmek için yakınmaların
sorgulanmasının yanı sıra solunum fonksiyon testleriyle hava yolu daralmasının gösterilmesi
büyük önem taşımaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada yaklaşık 350 milyon astım hastası bulunmakta ve
her yıl 400 binden fazla kişi astıma bağlı nedenlerle hayatını kaybetmektedir. Ülkemizde ise her
on çocuktan birinin Astım hastası olduğu ve bu oranın yaşla birlikte azaldığı; 2024 yılında,
1.300’den fazla ölümün bahse konu hastalık nedeniyle gerçekleştiği bilinmektedir. Dolayısıyla,
önemli bir halk sağlığı sorunu olan astımın doğru tanınması, uygun tedavi edilmesi ve toplumun
konu hakkında bilgi ve farkındalık düzeyinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapılması elzemdir.
Bakanlığımız, her yıl, Dünya Astım Günü’nde Türk Toraks Derneği ve Türkiye Ulusal Allerji ve
Klinik İmmünoloji Derneği ile iş birliği içerisinde gerçekleştirdiği toplum ve sağlık çalışanlarına
yönelik farkındalık ve eğitim etkinlikleri ile Astım hastalığının kontrol sürecine katkı
sağlamaktadır.
Bu çerçevede, Dünya Astım Günü’nün bu yılki teması “Astım kontrolü, kortizonlu nefes
açıcılarla mümkün” şeklinde belirlenmiş ve eczacılar, eczane teknisyenleri, kalfaları, hemşireler,
diğer sağlık çalışanları ve astım hastalarına yönelik bir dizi çevrim içi eğitim toplantılarının
yapılması kararlaştırılmıştır. Düzenlenecek toplantılarda, astımın tedavisinde ve kontrolünde
önemli bir yeri olan kortizonlu nefes açıcıların (inhaler) doğru kullanım teknikleri ve tedavideki
kritik rolleri hakkında güncel bilimsel bilgilerin paylaşılması hedeflenmektedir.
Astım tedavisinde temel ilkeler
Astım tedavisinin temel amaçları; yakınmaları kontrol altına almak, atakları önlemek ve
hastaların, günlük aktivitelerini kısıtlılık yaşamadan sürdürebilmelerini sağlamaktır. Bunun için
yalnızca ilaç başlanması yeterli olmayıp nefes açıcı ilaçların doğru teknikle ve düzenli
kullanılması, astımı tetikleyen etkenlerden uzak durulması ve eşlik eden hastalıkların uygun
şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir. Böylelikle hasta bireylerin çoğu iş, okul ve sosyal
yaşamına normal şekilde devam edebilmektedir
Güncelrehberler,özellikle12yaşveüzerindekihastalardayalnızcageçicirahatlamasağlayanve
kortizoniçermeyennefesaçıcıilaçlarıntekbaşınakullanılmasınıönermemektedir.Çünkübu
ilaçlar,geçicirahatlamasağlarkenhastalığıntemelindekihavayoluiltihabınıtedavietmez.Bu
nedenle tedavinin temelinikortizon içeren inhaler ilaçlaroluşturur.
Builaçlarıninhalasyon(nefesalma)yoluylaalınarakdoğrudanhavayollarınaulaşmaları,daha
düşükdozlarlaetkiliolmalarınıveyanetkirisklerininazalmasınısağlamaktadır.Cihazlarınyanlış
tekniklekullanılmasıhalindeilaç,akciğerlereyeterikadarulaşamazvebeklenenyararı
sağlayamaz.
Bununönünegeçilebilmesiiçinsağlıkkontrollerindehastalarıninhalerkullanımtekniğinin
düzenliolarakgözdengeçirilmesivegerektiğindeyenideneğitimverilmesiçokönemlidir.
Bilinmesigerekenhususlardanbiridekortizoniçereninhalerlerinkullanımısonrasındaağızve
boğazın su ile çalkalanmasıdır.
Astım kontrolü ve izlem
Astımkontrolü;gündüzvegeceyakınmalarınınolmaması,kurtarıcıilaçgereksinimininazalması,
günlükaktivitelerinrahatyapılabilmesiveastımatağıyaşanmamasıanlamınagelir.Astım
kontrolünübozanbaşlıcanedenlerarasındailaçlarındüzensizkullanılması,yanlışinhalertekniği,
solunumyoluenfeksiyonları,alerjenler,sigaradumanıveçeşitlikimyasalmaruziyetleryeralır.
Bunakarşılıksigaradanuzakdurmak,düzenliegzersizyapmak,sağlıklıbeslenmek,obezitevarsa
kilovermekveyaşanılanortamhavasınıtemiztutmakastımkontrolünüdestekleyenönemli
adımlardır.
Astımda Eğitimin Önemi
Astımyönetimindeeğitim,enazilaçtedavisikadarönemlidir.Hastaların;astımınneolduğu,
belirtileri,hangidurumlarınhastalığıkötüleştirdiği,ataksırasındaneyapılmasıgerektiği,
kullandıklarıilaçlarınneişeyaradığıvenasıluygulanacağıkonusundabilgisahibiolmaları
gereklilik arz eden hususlardır.
Buvesileyle,Mayısayıitibariyleailehekimlerimizin,birimlerinekayıtlıastımhastalarını,
HastalıkYönetimPlatformuüzerindenklinikkılavuzlarauygunolarakizleyecekleribilgisini
paylaşıyor;tümsağlıkçalışanlarımızıvehastalarımızıeğitimfaaliyetlerimizekatılmaya,doğruve
günceleğitimmateryalineilgilikurumvederneklerinwebsayfalarıüzerindenulaşmayadavet
ediyoruz.